Revisie van een Pleyel piano

Logo Pleyel

 

De naam Pleyel is sterk verbonden met de vroege ontwikkeling van de pianoforte in het begin van de 19de eeuw. Ignace Pleyel gaat zich dan concentreren op het bouwen van pianofortes in plaats van op het componeren en uitgeven van muziek. (Ignace Pleyel was leerling en vriend van Joseph Haydn.)

In 1807 wordt het maison Pleyel opgericht door Ignace en later sterk uitgebreid door zijn zoon Camille Pleyel. De leiding gaat in 1855 over op Auguste Wolff en in 1887 op Gustave Lyon, allebei uitmuntende technici die de kwaliteit van de instrumenten sterk verbeterd hebben.

Pleyel piano originele staat

We gaan een Pleyel piano reviseren. Bovenstaande piano is gemaakt in 1909, indrukwekkend van klank maar heeft buitengewoon veel gespeeld en is wat betreft mechaniek tot op de draad versleten.

De piano is indertijd verkocht door de firma Rijken in den Haag. Franse piano's werden veel verkocht in de streek den Haag tot Haarlem. Het embleem van de firma Rijken laat mooi zien hoe Frans georiƫnteerd men was. Op een poster van de firma Pleyel uit 1916 is het model nog te zien samen met allerlei andere produkten zoals harpen, clavecimbels en zelfs demonteerbare piano's.

Embleem firma Rijken

Hieronder wat details van het mechaniek. Naast elkaar twee hamerkoppen, een nog redelijk in orde, de ander veel te ver geschuurd zodat de laag vilt voor de harde houten kern wel heel dun is geworden.

twee hamerkoppen

En dan nog een plaatje van het mechaniek. Erg veel noodreparaties en slijtage.

mechaniek slijtage

Door het hele mechaniek heen is de slijtage zichtbaar. Hieronder een hamernoot met twee leren voeringen (op de kussens en op de contravanger) helemaal doorgesleten. Verder is het treklintje al ooit provisorisch vervangen en het veertje is nog wel aanwezig maar breekt als het aangeraakt wordt.

oude hamernoot

Hieronder een detail van de aanhanging van de snaren in het middengebied. Als men goed kijkt ziet men hoeveel snaren er al ooit vernieuwd zijn (allerlei niet standaard oogjes). Een besnaring van honderd jaar moet echt vervangen worden.

oude besnaring

Voorafgaand aan het verwijderen van de snaren wordt er een mal gemaakt van de bassnaren om een zo goed mogelijk passende nieuwe set bassnaren te maken.

mal voor bassnaren

 

Op een eerdere foto is onder de snaren op de rode voering al een beetje te zien hoe veel vuil zich verzameld heeft in de piano. Hieronder twee foto's waarop dat nog wat duidelijker is, links het verzamelde vuil en rechts het effect van schoonmaken.

vuil op kamschoonmaken

Alles wordt schoongemaakt en het stemblok en zangbodem opnieuw voorzien van zangbodemlak.

Dat levert het onderstaande plaatje op, nog zonder frame.

piano zonder frame

En dan met frame. (Nog met de oude rode voeringen.)

piano met frame

Als detail het logo op de zangbodem.

logo Pleyel op zangbodem

Bij het besnaren wordt dankbaar gebruik gemaakt van de typische Pleyel manier om de dikte van de snaren aan te geven op het stemblok. (Soms ziet men iets soortgelijks bij andere merken zoals bij oudere Steinway vleugels.)

merktekens op stemblok