overzicht pianomechaniek
Pianomechaniek schematisch
  1. hamernoot
  2. hamersteel
  3. hamer
  4. opstoter
  5. onderhamer
  6. vanger
  7. contravanger
  8. treklintje
  9. hamernootkapsel

In de hamernoot is een veertje gemonteerd dat op zijn beurt in een koordje gehaakt wordt dat in het kapsel gelijmd is. Met enig speuren is dit hierboven te zien.

Het probleem is nu dat koordje. Bij Yamaha verteert dat. Door niets, helemaal uit zich zelf. Na tien jaar beginnen de eerste koordjes te breken. De veertjes schieten dan los en gaan horizontaal staan. Dit is op de linker foto hierboven te zien. De eerste veertjes zitten nog goed, verderop in het mechaniek staan ze horizontaal.

De effecten van het breken van de koordjes zijn subtiel maar wel merkbaar; het koordje zit er niet voor niets. Als een toets wordt ingedrukt slaat de hamer tegen de snaar, kaatst terug en wordt gevangen door het systeem vanger en contravanger. Als daarna de druk op de toets iets verminderd wordt heeft de hamer de neiging voorover te vallen, tegen de snaar aan, en dempt die uit. Het veertje zou dit moeten voorkomen. Het opvallendst is dit bij het spelen en aanhouden van een accoord. Soms lijkt het alsof sommige tonen uit het accoord verdwijnen.

Een tweede directe probleem is de horizontale stand van de veertjes. Bij het spelen zitten ze dan in de weg en kunnen tegen de dempers stoten en verbuigen of breken of achter de dempers blijven hangen. Allemaal ongewenst.

Hoe subtiel de gevolgen ook zijn, het gaat hier om een defect dat gerepareerd dient te worden.

overzicht kapsels

Bij een mechaniek in de piano is de fout niet eenvoudig te zien. Het beste lukt door bij de diskant over het mechaniek heen naar de achterkant ervan te kijken.

Het meest opvallende is dan de veertjes die horizontaal staan.

Rechts de achterkant van het mechaniek in de diskant waar geen dempers zitten.

Onder iets uitvergroot.

detail kapsels

kapselkoord en veertje defectOm deze schade gaat het dus. Het kapselkoord moet vervangen worden net als sommige veertjes die verbogen zijn.

Voor de reparatie zijn er twee oplossingen; opnieuw inlijmen van koordjes in de bestaande kapsels of het vervangen van de kapsels door nieuwe. Deze laatste oplossing werkt aanzienlijk sneller. Wel dienen dan na de reparatie alle hamers opnieuw uitgericht te worden op perfect parallelle aanslag.

vernieuwd kapselZo ziet het mechaniek onderdeel er uit met een nieuw kapsel.

Normaal gaat het gebruikte koord heel lang mee. Met mechanieken van meer dan honderd jaar is soms nog niets aan de hand.

Gewoon een vreemde fout van Yamaha mechanieken uit bovengenoemde periode.

 

Reparatie van Yamaha piano
mechanieken

 

Yamaha piano's uit de 70er en begin 80er jaren van de 20ste eeuw vertonen een storende fout in de mechanieken ervan. Hoewel de mechanieken erg degelijk zijn is er één klein onderdeel dat het begeeft en dat treedt op bij elk mechaniek van elke Yamaha piano uit die tijd. Dit onderdeel is het hamernootkapselkoord. Een mooi woord om te scrabblen.hamernootkapsel

Hier een foto van het onderdeel. Dit is een hamernootkapsel. Het houten gedeelte wordt met een schroef op de mechaniekrail bevestigd. In het houten gedeelte kan een asje draaien. De hamernoot met daarin de hamersteel en hamer wordt dan op het asje geklemd en kan dus vrij draaien.

Hieronder een zijaanzicht van een (Yamaha) pianomechaniek.